moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

„4101 Dziwnów”. Film o komandosach w PRL

Gdyby nie oni, nie byłoby komandosów w Lublińcu. Prawdopodobnie nie byłoby Formozy, GROM-u i Agatu. Historia pierwszej polskiej jednostki specjalnej stała się inspiracją do filmu dokumentalnego o 1 Batalionie Szturmowym z Dziwnowa. Ekipa właśnie zakończyła zdjęcia na poligonie drawskim, gdzie tajna jednostka ćwiczyła 40 lat temu.




Pomysł powstania dokumentu poświęconego tej jednostce narodził się trzy lata temu. Dominik Pijański zaczął wtedy rejestrować rozmowy z byłymi żołnierzami z Dziwnowa, następnie z zespołem Comcam.pl postanowili zrobić z tego film. Nadali mu tytuł „4101 Dziwnów”.

Tajna, zasłużona

Od początku wsparcia ekipie filmowej udzielają dawni komandosi działający w stowarzyszeniach Byłych Żołnierzy 1 Batalionu Szturmowego oraz Żołnierzy Wojsk Specjalnych „Grupa Raptor”. 

Specjalsi z Dziwnowa musieli posiadać umiejętności każdej z wymienionych, obecnych jednostek komandosów: przeprowadzali szybkie akcje desantowe, rozpoznanie, byli wyszkoleni w walce wręcz, a nawet w minowaniu i wysadzaniu nieprzyjacielskich portów istniejących na morskiej trasie do Jutlandii.

zoomZanim powstała formacja w Dziwnowie, 26 Batalion Rozpoznawczy numer 4101 utworzono w Krakowie w 1961 roku. Trzy lata później został przeniesiony do Dziwnowa, gdzie rozkazem ministra obrony narodowej z 8 maja 1964 roku zmienił nazwę na 1 Batalion Szturmowy. Jednostka liczyła wtedy: 24 oficerów, 38 podoficerów i 360 żołnierzy służby zasadniczej. Batalion zajął w Dziwnowie budynki po byłych koszarach SS nad rzeką Dziwną.

Podlegał bezpośrednio ministrowi obrony, a w wypadku wojny, której wybuch w tym czasie wydawał się bardzo realny, mieli uderzyć na kapitalistyczną Jutlandię i tam czekać na przybycie wojsk zmechanizowanych.

– To była jednostka w czasach Układu Warszawskiego, której przeznaczenie i zadanie były tajne – mówi reżyser Dominik Pijański. – Takie były czasy i takie były uwarunkowania polityczne. Ale gdyby nie było 1 Batalionu Szturmowego, nie byłoby komandosów w Lublińcu, prawdopodobnie nie byłoby Formozy, być może nie powstałby GROM. I właśnie dlatego należy się mu taki dokument, inaczej szybko ta historia popadłaby w zapomnienie – podkreśla.

Odtworzyli morderczy trening

Niestety filmowe materiały archiwalne poświęcone jednostce o tajnych zadaniach praktycznie nie istnieją. Aby mieć czym zilustrować dokument, realizatorzy postanowili więc odtworzyć elementy szkolenia w konwencji archiwalnej. Z pełną dbałością o szczegóły umundurowania, sprzętu czy miejsca.

Pomysł spodobał się generałowi broni Mirosławowi Różańskiemu, dowódcy generalnemu rodzajów sił zbrojnych. Krótko odpowiedział twórcom dokumentu proszącym o wsparcie: – Robimy to.

Dzięki temu producent filmu mógł w ostatni weekend nakręcić plenerowe zdjęcia na poligonie w Jaworzu, dokładnie tam, gdzie morderczy trening przechodzili w latach 70. i 80. XX wieku pierwsi polscy komandosi.


Odtwórcy ich ról przechodzili trening siłowy i wytrzymałościowy. Nurkowie w Jeziorze Głębokim ćwiczyli przechodzenie przez podwodny tor przeszkód. Na torze naziemnym żołnierze pokonywali ściany, wspinali się po oponach czy przebiegali po szczebelkach prowizorycznego mostu nad mokradłami.


Filmowców wsparła Komenda Poligonu Drawskiego. W zdjęciach wzięli udział żołnierze i pojazdy 12 Szczecińskiej Dywizji Zmechanizowanej. A także ochotnicy z grup rekonstrukcyjnych i stowarzyszeń oraz pasjonaci historii, często czynni żołnierze Wojska Polskiego, ubrani i wyposażeni dokładnie tak, jak komandosi 1 BSz. Także sprzęt – od broni, przez pojazdy, po kuchnię polową – odzwierciedlał warunki, w jakich kiedyś się szkolili komandosi. Pieczę nad realizmem zdjęć sprawowali oczywiście byli żołnierze 1 Batalionu z Dziwnowa.

Wspomnienia komandosów

Ale film „4101 Dziwnów” to przede wszystkim historia opowiedziana przez żołnierzy tej jednostki. Pijański i zespół Comcam.pl zdążyli nagrać wspomnienia nieżyjących już komandosów, m.in. Tadeusza Nowaka. Syn tego byłego żołnierza 4101 dziś jest oficerem w Jednostce Wojskowej Komandosów z Lublińca, która nosi ten sam numer 4101, bo jest kontynuatorką i spadkobiercą tradycji z Dziwnowa. Komandosi opowiadają filmowcom o szkoleniu, skokach spadochronowych, tzw. bytowaniu, dywersji, desantowaniu z luków torpedowych okrętów podwodnych. Wspominają udział wojska w interwencji Układu Warszawskiego w 1968 roku w Czechosłowacji oraz szkolenia na sprzęcie… NATO. Sprowadzano go m.in. z komunistycznego Wietnamu, gdzie armia USA w latach 60. i 70. walczyła w tzw. drugiej wojnie indochińskiej.

Dokument o JW 4101 jest przedsięwzięciem niekomercyjnym. Powstaje bez dotacji i sponsorów, jest finansowany ze środków własnych jego realizatorów. Jak zapowiada reżyser, film powinien być gotowy jeszcze w tym roku. Dostaną go wszyscy byli żołnierze 1 Batalionu Szturmowego. Będzie też dostępny dla szerszej grupy odbiorców, bo celem ekipy jest propagowanie historii.

Marcin Górka

autor zdjęć: ComCam.pl

dodaj komentarz

komentarze

~chor Franciszek
1636880340
Konkretna służba dla mężczyzn z jajami.
D5-D2-D6-08
~Mario
1565869080
Czy ktoś się orientuje, gdzie można kupić ten film?
F9-8D-44-E7
~mirfal16
1486230000
potwierdzam czwiczenia w terenie = ciwiczenia na kompani 2200 spanie 2215 pobutka na zajęcia sił specjalnych wyjazdy do domu na wozie zajęcia z maskowania śladów szczoteczka na śćanie płaczu godz 545 do łurzek spanie 600 pobutka na zajęci dzienne BYŁO SURPE CHłopaki nie Płaczą POZDRAWIAM BYŁO OK
C8-A8-93-50
~mirfal16
1470764220
Witam i pozdrawiam byłych żołnierzy II kom. spec. roczk. 1974-1976 FALAR ŻABA
9E-0B-3B-74
~MIRFAL16
1459957680
Witam, były komandos z Dziwnowa rocznik 1974-1976 Mirosław Falarczyk wśród zwiadowców grup specjalnych szczebla operacyjnego na II Centralnych zawodach pododdziałów działań specjalnych wojsk operacyjnych zdobyłem I miejsce pozdrowienia z gryfic gdzie mogę otrzymać ten FILM
8D-5D-65-9D
~staszek
1450750080
Uczestniczyłem w nagraniach z poligonu, nawet widać mnie na zdjęciu na samej górze (biegnę pierwszy od lewej) i również chciałbym zobaczyć efekt zdjęć z poligonu i nie tylko, a także dowiedzieć się więcej niż to co wyczytałem i usłyszałem podczas nagrań na poligonie. Nie kontaktowałem się z ekipą comcam, ale może gdzieś jest więcej materiałów z pracy nad filmem.
CC-1E-C7-DD
~jaga
1450206300
Byłam obserwatorką tej już historii . Żony też mogły by coś powiedzieć na ten temat.Nie brałyśmy udziału w akcjach ale dobrze wiedziałyśmy co robią mężowie i gdzie są,Nasze myśli i strach im towarzyszyły.
3B-D0-ED-31
~piotr
1446635760
CHCIAŁBYM KUPIĆ TEN FILM : trendy23@wp.pl
EB-FE-F1-F9
~mark82o
1442955960
Żołnierze dostaną. A ja chodziłem do przedszkola wojskowego obok tej jednostki i co? A tam to dopiero były akcje
A0-E5-AA-7F
~Luke
1442941800
czekamy
89-B5-6E-3D

MON przedstawiło w Senacie plany rozwoju sił zbrojnych
 
Więcej hełmów dla żołnierzy
Camp Miron. Amerykańscy specjalsi w Polsce
Broń Hitlera w rękach AK
Żołnierzu, wyślij dziecko na wakacje z Rewitą
Obradował Komitet Wojskowy Unii Europejskiej
Pływacy i maratończycy na medal
Dwa srebrne medale kajakarzy CWZS-u
Flota Bayraktarów w komplecie
Sojusznicy ćwiczą w Drawsku
Gry wojenne w szkoleniu
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
„Pierwsza Drużyna” na start
Mobilne dowodzenie
„Grand Quadriga ‘24”
Wioślarze i triatlonistka na podium
Układ nerwowy Mieczników
Orzeł dla bohaterów
Krwawa noc pośród puszczy
Po przeprawie ruszyli do walki
They Will Check The Training Results in Combat
Polscy żołnierze stacjonujący w Libanie są bezpieczni
Prezydent chce wzmocnienia odporności państwa
Nowe zadania szefa SKW
Premier odwiedził WZZ Podlasie
Wojna w świętym mieście, epilog
Wszystkie misje AWACS-a
Abramsy w pętli
Czego można się nauczyć od żołnierzy?
Serwis K9 w Polsce
Ameryka daje wsparcie
Tomczyk: „Tarcza Wschód” ma odstraszyć agresora
Polki pobiegły po srebro!
NATO on Northern Track
By Polska była bezpieczna
Zawsze gotowi do pomocy
W obronie wschodniej flanki NATO
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Bohater odtrącony
Kto wywalczy tytuł mistrza MMA?
„Wakacje z wojskiem”, czyli plan na lato
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
„Przekazał narodowi dziedzictwo myśli o honor i potęgę państwa dbałej”
Polska wiktoria na Monte Cassino
Na straży nieba
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Barbara wzmocni polską obronę powietrzną
Morska Jednostka Rakietowa w Rumunii
Systemy obrony powietrznej dla Ukrainy
Pytania o europejską tarczę
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Śladami ojca
Wojskowi medycy niosą pomoc w Iraku
Wielki triumf 2 Korpusu Polskiego
Święto Oddziału Specjalnego ŻW
Memoriał gen. Andersa coraz bliżej
Dwa krążki kajakarki z „armii mistrzów”
Żołnierze ewakuują Polaków rannych w Gruzji
„Ta ziemia do Polski należy…”

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO